Hangi Ülkenin Yer Fıstığı Meşhur? Bir Hikaye, Bir Hayal
Bir gün Kayseri’de, sabahın erken saatlerinde, eski kafede bir fincan çayımı yudumlarken, aniden zihnimde bir soru belirdi: “Hangi ülkenin yer fıstığı meşhur?” Evet, tuhaf gelebilir, ama bazen kafamın içinde öylesine derin, öylesine anlamlı düşünceler girer ki, o anın içindeki en küçük şey bile bir anlam kazanır. Çayımı bitirirken, bir anda gözlerimden geçen sahneler, yıllar önce yaşadığım bir anıyı gün yüzüne çıkardı. Bu soru, bir anı, bir yer ve biraz da hayal kırıklığını hatırlatıyordu.
Bir Yola Çıkış: Fıstıklı Hayaller
İlk kez, üniversite yıllarımda, bir yurt dışı seyahati yapmak üzere hazırlık yaparken karşılaşmıştım yer fıstığı meselesiyle. Amerikalılar, “yer fıstığı tarlasının başkenti” diye bir yerden bahsediyorlardı. Çocukken Kayseri’nin dar sokaklarında, kahvaltılarda yer fıstığı yediğimi hatırlıyorum, ama o zamanlar fıstığın hangi ülkede nasıl yetiştiği umurumda değildi. O yıllarda Türkiye’de fıstığın meşhur olduğu bir yerin adı yoktu, çünkü Kayseri’de bile biz fıstığı ‘yemek’ olarak tanımaktan öte bir anlam yüklemezdik. Ama Amerika’ya gitmeye karar verdiğimde, her şey değişti.
Gideceğim ülkenin yer fıstıklarıyla meşhur olduğunu öğrenince, ilk başta garip bir şekilde, büyük bir heyecan hissettim. “Yer fıstığı! Hangi ülkenin yer fıstığı bu kadar meşhur olabilir ki?” diye düşündüm. Herhalde dünyanın en güzel yer fıstıkları oradadır. Bir anda kafamda kocaman bir fıstık hayali canlandı; altın sarısı tarlalar, devasa fıstık makineleri, her şey mükemmel olacak gibi… Amerika’da yer fıstığı, çikolata kaplı yer fıstığı, yer fıstığı ezmesi, yer fıstığına dayalı her şey vardı. Kafamda fıstıklı bir dünya yaratmaya başlamıştım. Bu, yalnızca bir gıda değil, aynı zamanda bir macera gibiydi.
Gerçekle Yüzleşmek: Bir Hayal Kırıklığı
Amerika’ya vardığımda, o fıstıklı hayalimin çok da görkemli olmadığını fark ettim. Gerçek şuydu ki, yer fıstığına dair gördüğüm her şey, bir pazarlama stratejisinden başka bir şey değildi. Yer fıstığı ezmesi, caddelerdeki sokaklarda her kafede vardı ama insanlar ona alışmışlardı, sıradan bir gıda maddesiydi sadece. O fıstık tarlaları, devasa makineler, altın sarısı topraklar… hiçbirini bulamadım. Hatta bazen, bazı dükkanlarda yer fıstığının tadı, bizim Kayseri’de yediğimizin yanından bile geçemezdi. Anlayamadım. Beklentilerimle gerçekler arasında o kadar büyük bir uçurum vardı ki, bir hayal kırıklığıydı.
Kayseri’ye Dönüş: Anlam Arayışı
Bir süre sonra, Amerika’daki o fıstık dünyasından sıkıldım ve Kayseri’yi özlemeye başladım. Kayseri’nin sokaklarında, pazarlarda, en eski dükkanlarda o yer fıstığının taptaze kokusunu hissettiğimde, aslında bu gıda maddesinin ne kadar değerli olduğunu fark ettim. Fıstık, bizim burada, eski dükkanlarda küçük bir tatlıydı; bir anlamı vardı. O an fark ettim ki, belki de yer fıstığının gerçek meşhurluğu, başka ülkelerde pazarlama stratejileriyle değil, yerel halkın ona yüklediği anlamla ilgilidir.
Kayseri’de, bir akşam pazarda fıstık alırken, tezgahın sahibiyle sohbet etmeye başladım. O, yer fıstığının, Kayseri’nin sokaklarına, sıcak çaylarına, dost meclislerine nasıl bir anlam kattığını anlattı. “Bizim fıstık burada başka. Tadını, kokusunu bilmelisin,” dedi. O zaman anladım; evet, yer fıstığı Türkiye’de de meşhur, ama meşhurluk dediğiniz şey, her zaman sadece o gıdanın nerede yetiştiğiyle ilgili değil. O fıstık, senin kültürünle, senin insanlarınla meşhur. Bizim fıstığımız Kayseri’nin havası, soğuk kış günleri ve içten sohbetlerimizle meşhur. Amerikalıların fıstıkları belki ticaret için meşhur olabilir, ama bizdeki, kalpten kalbe geçen bir meşhurlukta.
Bir Sonraki Seyahat: Fıstık ve Gelecek
Şimdi, bir kez daha düşündüm: Hangi ülkenin yer fıstığı meşhur? Belki de bu soruya vereceğim cevabın, coğrafyayla ilgisi yoktur. Yer fıstığının gerçek meşhurluğu, her birimizin onunla kurduğumuz ilişkiye, ona verdiğimiz değere dayanıyor. Benim için Kayseri’nin yer fıstığı, bir nostalji, bir hatırlama, bir anı. Dünyanın başka köylerinde de yer fıstığı yiyebilirsiniz, ama hiçbir yerde bu fıstığın içindeki anlamı bulamazsınız. Fıstık, yerinden, köklerinden uzaklaştıkça anlamını kaybediyor.
O yüzden, belki de “hangi ülkenin yer fıstığı meşhur” sorusunun cevabı, yer fıstığının meşhur olduğu yerin dışındaki her yerden daha önemli. Belki de en meşhur yer fıstığı, o küçük, sadık tanıdık olan, evimizin sofrasında yerini alan fıstık… Kim bilir? Belki de gerçek meşhurluk, hep bizimle, Kayseri’nin o eski, sıcak sokaklarında gizlidir.